Prostaatkanker groeit meestal langzaam. Het heeft daarom niet altijd zin om iedereen met prostaatkanker direct actief te behandelen. Een behandeling veroorzaakt namelijk ook bijwerkingen. Besluit u met uw arts om u (nog) niet direct actief te behandelen? Dan volgt de arts het verloop van uw ziekte nauwkeurig met controle-onderzoeken. Dit heet actief volgen.

Actief volgen kan als de prostaatkanker:

  • maar in een klein deel van de prostaat zit
  • zeer langzaam groeit
  • u geen klachten heeft of de kanker langzaam groeit is te zien aan:
  • een lage hoeveelheid PSA in uw bloed
  • een lage Gleason-score

Actief volgen betekent dat uw arts elke 3 tot 6 maanden een rectaal onderzoek en een PSA-test bij u uitvoert. Bij een rectaal onderzoek voelt de arts met zijn vinger via de anus en endeldarm of de prostaat afwijkingen vertoont. Na 1 jaar neemt de arts weer biopten van de prostaat. Blijft uw ziekte langer dan 2 jaar stabiel? Dan kunt u eens per 6 maanden of eens per jaar gecontroleerd worden.

Bij ongeveer een derde van de mannen die in aanmerking komen voor actief volgen, blijkt na verloop van tijd dat de tumor groeit. Dan is het nodig om de prostaatkanker alsnog te gaan behandelen met Genezing als doel. Overleg met uw arts of u een actieve behandeling wilt uitstellen of wilt starten.

Operatie van de prostaat

Het verwijderen van de prostaat is een in opzet genezende behandeling. U wordt alleen geopereerd als er geen uitzaaiingen zijn aangetoond. Een ander woord voor deze operatie is radicale prostatectomie. De arts verwijdert de hele prostaat met de zaadblaasjes. Daarbij kunnen zenuwen en bloedvaten rondom de prostaat beschadigd raken. De prostaat ligt rondom de urinebuis. Om de prostaat te verwijderen, moet de arts ook een stukje van de urinebuis verwijderen.

Een radicale prostatectomie kan op 3 manieren:

  • via een kijkoperatie: met of zonder Da Vinci-robot
  • via de buik: de arts maakt een snee in de onderbuik. Zo krijgt hij toegang tot de prostaat en het weefsel eromheen
  • via het perineum: de arts maakt een snee in het gebied tussen de balzak en de anus

De arts of gespecialiseerd verpleegkundige bespreekt met u:

  • welke manier mogelijk is
  • welke gevolgen de ingreep kan hebben
  • wat er mogelijk aan de gevolgen te doen is

Kijkoperatie

Bij een kijkoperatie brengt de arts via een klein sneetje in de buikwand een kijkbuis in de buik. Deze buis heet een laparoscoop. Door een paar andere sneetjes brengt de arts kleine operatie-instrumenten in de buik. Hiermee kan hij de prostaat en de zaadblaasjes verwijderen. Een ander naam voor zo’n kijkoperatie is een laparoscopische prostatectomie. De kijkoperatie wordt niet in elk ziekenhuis uitgevoerd.

Voordelen

De verschillende operatietechnieken geven meestal dezelfde kans op langdurige overleving. Maar de kijkoperatie heeft een aantal voordelen:

  • zenuwen en bloedvaten kunnen beter gespaard blijven
  • de aansluiting tussen de blaas en de plasbuis kan makkelijker gehecht worden
  • u herstelt sneller na de operatie
  • u verliest minder bloed
  • u heeft geen grote operatiewonden

Gevolgen

De belangrijkste gevolgen van een radicale prostatectomie kunnen zijn:

  • erectiestoornissen
  • klaarkomen zonder zaadlozing: een droog orgasme
  • tijdelijk en soms blijvend uw plas niet goed kunnen ophouden: incontinentie

De kans op deze gevolgen hangt af van uw persoonlijke situatie en de soort operatietechniek. Uw arts informeert u hierover. Het hoeft niet zo te zijn dat u helemaal geen erectie meer kunt krijgen of dat u alle urine verliest. De gevolgen zijn net na de operatie het ergst. In de loop van een paar weken tot maanden kan er nog veel herstel optreden.

Operatie niet mogelijk

Voor sommige patiënten is een operatie niet mogelijk. Bijvoorbeeld als:

  • de tumor buiten de prostaat groeit
  • u door uw hoge leeftijd veel kans heeft op complicaties door de narcose
  • uw lichamelijke conditie te slecht is

U kunt dan vaak wel uitwendige bestraling krijgen en soms inwendige bestraling. Soms in combinatie met een hormonale behandeling. Uw arts bespreekt met u wat mogelijk is. Waar u samen voor kiest, hangt af van uw situatie en voorkeur.