De prostaat is een klier. Een klier is een orgaan dat vocht produceert en afscheidt. De prostaat bestaat uit klierbuisjes met daaromheen spierweefsel en bindweefsel (het prostaatkapsel).

prostaat

a. nier b. blaas c. plasbuis d. penis e. zaadbal f. urineleider g. endeldarm h. zaadblaasje i. prostaat j. zaadstrenDe prostaat ligt rond de urinebuis en heeft de vorm en de grootte van een kastanje. De prostaat zit onder de blaas en voor de endeldarm.

De klierbuisjes maken het prostaatvocht. Bij een zaadlozing komen de zaadcellen met dit prostaatvocht naar buiten via de plasbuis.

De prostaat werkt onder invloed van hormonen die in andere organen worden aangemaakt. Dat gebeurt voor een groot deel in de zaadballen en voor een klein deel in de bijnieren.

 

Veranderingen aan de prostaat

Bij de meeste mannen wordt de prostaat na hun 30e langzaam groter. Waarschijnlijk komt dit door de langdurige werking van testosteron op het prostaatweefsel. Soms leidt dit tot afwijkingen van de prostaat. Testosteron is een mannelijk geslachtshormoon. De afwijkingen kunnen goedaardig of kwaadaardig zijn:

Prostaatvergroting

Prostaatvergroting

  • Een goedaardige afwijking is bijvoorbeeld hyperplasie: een prostaatvergroting.
  • Een kwaadaardige afwijking is prostaatkanker.

Sommige mensen hebben tegelijk een prostaatvergroting en prostaatkanker. Maar een vergrote prostaat betekent niet automatisch dat u ook prostaatkanker heeft of krijgt.

Prostaat kanker

Prostaatkanker is de meest voorkomende vorm van kanker bij mannen. Prostaatkanker komt vooral voor bij mannen tussen de 60 en 85 jaar. Maar het kan ook op jongere leeftijd voorkomen, vanaf ongeveer 40 tot 45 jaar.

Prostaatkanker komt eigenlijk nog veel vaker voor, met name bij zeer oude mannen. Maar omdat prostaatkanker vaak langzaam groeit, zal het merendeel van hen er geen last van krijgen. Meestal wordt de ziekte bij hen nooit ontdekt. Soms wordt de ziekte bij toeval gevonden, bijvoorbeeld tijdens een medische keuring.

Prostaatkanker ontstaat in de cellen van de klierbuisjes van de prostaat. Hierdoor verandert het prostaatweefsel. Een arts kan deze verandering soms voelen als een vergroting of een verharding van de prostaat. Een ander woord voor prostaatkanker is prostaatcarcinoom.

Kanker is niet besmettelijk. Ook prostaatkanker niet. Ook niet als er bij het vrijen sperma in of op het lichaam van de partner komt.

Uitzaaiingen

Kanker kan uitzaaien. Een ander woord voor uitzaaiingen is metastasen. Of en wanneer prostaatkanker uitzaait hangt af van hoe agressief de tumor is. Uitzaaiingen komen vaker voor als de tumor buiten de prostaat groeit. Prostaatkanker groeit meestal langzaam. Vaak zaait het pas na jaren uit.

Prostaatkankercellen kunnen zich verspreiden via de lymfe, bijvoorbeeld naar de lymfeklieren in de onderbuik. Verspreiden ze zich via het bloed, dan zaait prostaatkanker vaak uit naar de botten. Uitzaaiingen in de longen en/of in de lever zijn zeldzamer.