Heeft u symptomen die kunnen passen bij prostaatkanker? Ga dan naar uw huisarts.

Hij zal u eerst lichamelijk onderzoeken:

Rectaal onderzoek

  • de arts voelt met zijn vinger via de anus en de endeldarm of de prostaat afwijkingen vertoont.

 

Bloedonderzoek

  • de arts kijkt naar de hoeveelheid PSA in uw bloed.

 

Denkt uw huisarts dat u prostaatkanker heeft, dan verwijst hij u naar een uroloog. Deze arts kan het rectaal onderzoek en de PSA-test herhalen, en onderzoekt u uitgebreider. Dit kan met een echografie via de anus. Soms doet de arts tijdens de echografie een biopsie.

Bloedonderzoek naar PSA

De arts meet de hoeveelheid PSA in uw bloed. PSA staat voor Prostaat Specifiek Antigeen. Het is een eiwit dat alleen in de prostaat wordt gemaakt. Normaal komt PSA in kleine hoeveelheden voor in uw bloed. Oudere mannen hebben vaak een iets hoger PSA dan jongere mannen. Een PSA onder de 3 is normaal en bij oudere mannen kan dit oplopen tot 6.

 

PSA kan hoger zijn dan normaal bij:

  • Goedaardige aandoeningen van de prostaat:
  • bijvoorbeeld bij een ontsteking of prostaatvergroting
  • Prostaatkanker:
  • een verhoogde hoeveelheid PSA kan een aanwijzing zijn voor prostaatkanker. Het kan ook iets zeggen over hoe uitgebreid een tumor is en of er mogelijk uitzaaiingen zijn.

 

Is de hoeveelheid PSA in uw bloed hoger dan 3, dan is verder onderzoek nodig. Bij een kleine verhoging van het PSA herhaalt de arts na een aantal weken het bloedonderzoek. Blijft het PSA stijgen, dan is verder onderzoek nodig.

 

Echografie via de anus

Echografie is een onderzoek met geluidsgolven. Deze golven hoort u niet, maar de weerkaatsing (echo) ervan maakt organen en/of weefsels zichtbaar op een beeldscherm. Zo kan de arts een mogelijke tumor zien. De arts bekijkt de prostaat en de omgeving van de prostaat. Hij gebruikt hiervoor een echosonde. Dit is een staaf van ongeveer 2 cm dik, die geluidsgolven uitzendt. De arts brengt de echosonde via de anus in uw darm tot vlakbij de prostaat. Tijdens het onderzoek ligt u op een onderzoeksbank. Een echografie via de anus kan vervelend zijn.

 

Biopsie

Soms doet de arts tijdens de echografie een biopsie.

 

Dit gebeurt als:

  • de arts een afwijking in de prostaat voelt
  • de hoeveelheid PSA verhoogd is
  • de arts bij de echografie een afwijking ziet

 

Bij een biopsie haalt de arts minimaal 8 stukjes weefsel weg van verschillende plaatsen in de prostaat. Een ander woord voor zo’n stukje weefsel is een biopt. De arts brengt hiervoor een holle naald via de echosonde in de darm tot in de prostaat. Op het beeldscherm ziet hij precies wat hij doet. Op het moment dat de arts een biopt neemt, hoort u een klikkend geluid. Sommige mannen schrikken hiervan. Sommige mannen vinden het onderzoek vervelend. Voor het onderzoek moet u antibiotica slikken om een infectie te voorkomen.

 

Na de biopsie kan er wat bloed zitten:

  • in uw urine, dit kan 1 week duren
  • in uw ontlasting, dit kan een paar dagen duren
  • bij de zaadlozing, u kunt nog weken tot een paar maanden een lichte verkleuring zien

 

U hoeft hier niet van te schrikken. Het kan geen kwaad en gaat vanzelf over. Bloed kan een rode, bruine of donkere verkleuring geven. Na een biopsie kan het PSA tijdelijk wat hoger zijn. Dit heeft niets te maken met een verergering van de ziekte.

 

Een patholoog onderzoekt het weggenomen weefsel onder de microscoop. Met de uitslag stelt uw arts de definitieve diagnose. Hij kan met de uitslag ook zien hoe kwaadaardig of agressief de tumor is. De arts geeft dit aan met de Gleason-score. Dit is een getal tussen 6 en 10. Hoe minder de kankercellen lijken op normaal prostaatweefsel, hoe hoger het getal. En hoe kwaadaardiger de tumor.